In de mail: wederom een opinie van Ehsan Jami, ooit 's lands op een na bekendste ex-moslim, thans promovendus bestuurskunde aan de Universiteit Leiden en tevens ook daarnaast geboren Iraniër.

Het Iraanse regime stond al onder structurele druk, maar met de militaire aanvallen van de Verenigde Staten en Israël van afgelopen weekend is een nieuwe fase aangebroken. Wat jarenlang een proces van interne erosie was, is nu versneld door externe interventie. De vraag is niet langer alleen of het regime standhoudt, maar ook hoe de internationale gemeenschap zich voorbereidt op de scenario's die nu realistischer zijn geworden.

In veel Europese hoofdsteden klinkt inmiddels de reflexmatige oproep tot de-escalatie. Diplomatie, terughoudendheid, proportionaliteit. Deze termen behoren tot het vaste repertoire van Europese crisisretoriek. Ik vind de huidige reflexmatige oproep tot de-escalatie laf en kortzichtig. Niet omdat ik lichtzinnig denk over oorlog of escalatie, maar omdat ik weiger te doen alsof dit regime een gewone onderhandelingspartner is die met voldoende concessies tot fundamentele verandering komt.

Voor mij is het Iraanse regime geen actor die reageert op redelijke prikkels binnen een gedeeld normatief kader. Ik zie een ideologisch gedreven machtssysteem dat zijn legitimiteit deels ontleent aan externe confrontatie en interne repressie. Een systeem dat zijn machtsbasis niet ontleent aan instemming, maar aan angst. Volgens verschillende schattingen heeft dit regime in 48 uur meer dan 35.000 burgers laten doden bij het neerslaan van protesten. Studenten. Vrouwen. Arbeiders. Geen slachtoffers van een conventionele oorlog, maar burgers die op straat kwamen voor waardigheid en vrijheid.

Ayatollaahtje leef je nog?

(Dit is liveblog 3, teruglezen in 1 en 2) 

Wat een week mensen, en het is pas zaterdag. Vanochtend werden we wakker met het nieuws van Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran. Donald Trump sprak het Amerikaanse volk toe om ze over de aanval te informeren, en riep tegelijkertijd het Iraanse volk op in opstand te komen tegen het regime, zodra de aanvallen voorbij zijn. Er zijn verschillende militaire doelen geraakt, van het verblijf van ayatollah Khamenei is een deel vernietigd en hoe het met de bewoner ervan is, blijft onduidelijk. De speculaties in Israëlische media dat hij is omgebracht blijven hardnekkig, al beweerde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken tegen NBC dat 'voor zover hij wist' zowel de ayatollah als president Pezeshkian nog in leven was. Vervolgens meldde de Iraanse staats-tv dat Khamenei binnen enkele minuten een tv-speech zou houden, maar dat is inmiddels al twee uur geleden. Het nieuwste bericht dat een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken nu tegen de BBC zegt dat hij niet in de positie is om te zeggen of Khamenei wel of niet leeft. Dat klinkt niet alsof hij ieder moment een vlammende speech gaat houden om zijn strijders een hart onder de riem te steken. Onduidelijk dus. Ondertussen schiet Iran wild om zich heen, niet alleen op Israël maar ook op Bahrein, Koeweit, Qatar en de VAE. Het is vooralsnog een hoop rook en weinig vuur, maar in Dubai is het Palm Hotel geraakt met een Shahed drone, terwijl ook in Bahrein berichten doorgekomen van getroffen gebouwen. Ondertussen meldt Israël een nieuwe aanval op Iraanse doelen. We houden u op de hoogte.
Update 18:04 - Cijfers en video van de Israëlische luchtmacht over de aanval van vanochtend: meer dan 200 gevechtsvliegtuigen hebben meer dan 500 doelen geraakt, "grootste aanvalsvlucht uit de geschiedenis van de IAF"
Update 18:12 - Het aantal gewonden in Koeweit is opgelopen naar 12, meldt het ministerie van Volksgezondheid
Update 18:15 - Lolwut, "Israel hacked a popular Iranian prayer app to send notifications to potentially millions of phones Saturday morning urging the country’s military personnel to defect from the regime and join a fight to liberate the country", aldus bronnen van de Wall Street Journal
Update 18:18 - Het gebouw in Bahrein dat is geraakt is de Era View flat in Manama
Update 18:19 - Het Israëlische Channel 12 meldt dat de Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten nog geen airspace control hebben boven Iran 
Update 18:21 - Er is weer een nieuwe golf raketten uit Iran onderweg naar Israël
Update 18:40 - Iraanse staatszender IRIB meldt 201 doden en 741 gewonden door de aanvallen volgens de Rode Halve Maan
Update 18:43 - Vrolijke beelden uit Pakistan waar de lokale Sji'ieten de straat op zijn gegaan om het Iraanse regime te steunen
Update 18:54 - Een Israëlische luitenant-kolonel deelde zojuist een waarschuwing voor iedereen die op "het industrieterrein J" in Isfahan is, om daar onmiddellijk weg te gaan omdat er een aanval aankomt, geen verwijzing naar PN van Eyck
Update 18:59 - Whoa, Israëlische Channel 12 meldt "30 senior officials were reportedly targeted within the first 30 seconds of the attack"
Update 19:05 - Volgens staatsmedia Fars en Tasnim is Khamenei niet alleen in leven, maar leidt hij de Iraanse oorlog vanuit een veilige locatie
Update 19:10 - Video uit Iran van raketten onderweg naar Israël
Update 19:14 - Volgens Amit Segal van het Israëlische Channel 12 is Khamenei "almost certainly dead", Israël zou 30 bommen op zijn terrein hebben gegooid, en in ieder geval een minister en enkele familieleden hebben gedood
Update 19:15 - Video van een geraakt munitiedepot in Noord-Iran hieronder
Update 19:16 - Nu even niet, Pakistan en Afghanistan
Update 19:17 - Bericht van: de Houthi's, die fiere Jemenitische strijders. Ze steunen Iran en vinden dat het land in zijn recht staat om Amerikaanse bases in de regio aan te vallen
Update 19:26 - Amerikaanse beelden van EPIC FURY hieronder, VS melden: "There have been no reports of U.S. casualties or combat-related injuries. Damage to U.S. installations was minimal and has not impacted operations"
Update 19:29 - Een Iraanse bron meldt aan CNN dat het land klaar is voor een lange oorlog: "No significant damage has been done to Iran’s missile and defense capabilities, and Iran has prepared itself for a long war"
Update 19:36 - Beelden hieronder lijken gefilmd vanuit (of vlakbij) het gebouw in Bahrein dat door een Iraanse drone werd geraakt
Update 19:43 - De uitslag is binnen. Iran heeft de eerste fase van de oorlog gewonnen. Tenminste, volgens Iran: "Deputy Speaker of the Iranian Parliament says Iran has officially won the first phase of the war - IRIB" (geen idee hoe dit werkt, red.)
Update 19:45 - De echte slachtoffers zijn uiteraard: Nederlanders op vakantie in Dubai die nu niet weg kunnen
Update 19:53 - De Daily Mail heeft een video die van Trump op Mar-a-Lago zou zijn, de avond voor de aanval. Trump neemt afscheid met de woorden (en het witte petje op): "We gotta go work. I gotta go to work!"
Update 19:57 - Netanyahu (!) suggereert nu ook dat Khamenei is overleden. In persstatement: "The plan to destroy Israel no longer exists, and there is a high likelihood that the tyrant Khamenei does not either"
Update 20:05 - Woordvoerder Witte Huis Karoline Leavitt meldt: "President Trump has spoken with the leaders of Saudi Arabia, Qatar, UAE, and the NATO Secretary General Mark Rutte." Misschien heeft hij het nummer van Kati Piri niet, of haar oude nummer.  
Update 20:10 - Heeft iemand de Gasunie al wakker gebeld? 
Update 20:13 - Hierr meer over de ingewikkelde situatie bij de Straat van Hormuz, die is niet per se helemaal dicht nu, maar ook niet wat je noemt open voor business as usual
Update 20:16 - Statement Netanyahu hieronder, waarin hij dus suggereert dat Khamenei is gedood
Update 20:28 - Trump zegt in een interview met Axios dat de VS op verschillende momenten kunnen stoppen met de aanvallen. ""I can go long and take over the whole thing, or end it in two or three days and tell the Iranians: 'See you again in a few years if you start rebuilding [your nuclear and missile programs]," Trump said in a five-minute phone interview from Mar-a-Lago."
UPDATE 20:35 - 'AYATOLLAH KHAMENEI DOOD DOOR AANVAL ISRAËL' (daar verder, dit topic gaat dicht)

Schokkend

Tjongejonge wat we nu weer lezen. Het AD legt even de vinger op de zere plek als het gaat om onze lokale politici. Die liegen en bedriegen hele campagnes voor de gemeenteraadsverkiezingen bij elkaar en dat komt, direct of indirect, door één man en één man alleen: Donald Trump, de enige politicus die ooit een leugen vertelde. Of, zoals het AD schrijft, de man die de presidentsverkiezingen van 2024 won 'na een campagne waarin hij het niet al te nauw nam met de waarheid'. Dat kunstje doen de lokale kandidaten in ons eens zo mooie Nederland hem nu dus na. In Rotterdam verspreidde GL-PvdA een flyer waarop een nog te bouwen brug veel hoger leek dan hij zou worden om een ongefundeerd schrikbeeld onder de Rotterdammers te creëren, en dat is nog maar het begin. Wij hoorden dan Gemeentebelangen Vught campagne gaat voeren over het deployen van 2.000 zwaarbewapende boa's in Helvoirt 'om de winkeldiefstal aan te pakken', en dat Lingewaard Lokaal belooft een CDA-wethouder in de gevangenis te zullen gooien. Straks wil PVV Oldambt 4000 procent importheffingen op alle Friese sûkerbôle en Termunterzijl afpakken van de gemeente Eemsdelta 'vanwege de tactische ligging'. Onze gedachten gaan uit naar alle lokale factcheckers. TRIEST!

Gaat-ie nu Washington bombarderen?

Ja geen idee wat er nu gaat gebeuren maar het Amerikaanse Hooggerechtshof, bekend uit de Amerikaanse Grondwet, heeft zojuist besloten dat de importheffingen die Donald Trump na ingewikkelde berekeningen uit ChatGPT heeft laten rollen helemaal niet mogen. Volgens 6 van de 9 rechters moet Trump een meerderheid in het Congres hebben om dit soort maatregelen te nemen en die heeft hij nooit gevraagd, omdat er volgens hem sprake is van een noodtoestand. Wij kennen trouwens nog wel iemand die ook wat gedoe had met een noodtoestand en zo die binnenkort zonder werk zit, misschien kan die overvliegen naar de VS voor wat strategisch advies.
TRUMP ONDERTUSSEN: Heeft net gezegd dat dat hij een 'limited military strike' op Iran overweegt
BESLISSING: Hierrr
UPDATE VIA NBC: "Trump was informed of the Supreme Court’s decision to strike down most of his tariff policy while he was meeting with a bipartisan group of governors and called the ruling a “disgrace,” according to a person familiar with his reaction. He also told the room this morning that he had a backup plan, per this person."
Update: Live presco Trump over TARRIFS en SCOTUS hieronder.
Update: Trump is 'diep teleurgesteld' in de zes rechters die NEE zeiden tegen de importheffingen. Prijst de drie anderen. 
Update: Nu de standaard Trump Campagne 'alles gaat beter dan ooit 8 oorlogen gestopt'-Speech.
Update: Trump zegt gewoon 10% importheffingen over de al bestaande heffingen te gooien.

Zorgwekkend

Ja toch even over dat Clingendael-rapport, want we lezen in het AD 'Ruim de helft van Nederlanders steunt deels Maga-ideologie', dus dat zou zomaar kunnen betekenen dat er hier mensen rondlopen die voorstander zijn van protectionisme, links stom vinden, een strenger asielsysteem willen, links stom vinden, Groenland mogelijk willen innemen, links stom vinden, te veel tijd doorbrengen op sociale media, en links stom vinden. Afijn uit dat rapport blijkt dus dat 68% van onze landgenoten op Kamala Harris had gestemd en 72% vindt dat het helemaal mis gaat onder Trump (tegenover 11% goed) MAAR dat bekt niet apocalyptisch dus we steken het gewoon andersom in. Schitterende vragenlijst die lijkt te suggereren dat iets meer dan één op de vijf Volt-stemmers stiekem Maga is, tegenover ongeveer 14% van de GroenLinksers. Vriendelijk verzoek deze GroenLinksers wel serieus, maar niet letterlijk te nemen.

Was gezellig, daaag

Aan al het moois komt een eind, maar blijkbaar ook aan Operation Metro Surge. De 3.000 ICE-agenten die met chirurgische precisie vrede en stabiliteit (ha ha) naar Minnesota kwamen brengen, mogen volgende week naar huis. Trump vindt het welletjes met het machtsvertoon in met name de straten van Minneapolis, wellicht ook een beetje vanwege de kelderende approval ratings. De lokale politie mag het oppakken van illegalen weer zelf uitvogelen, border czar Tom Homan blijft alleen nog eventjes hangen om de overdracht te overzien. Het werk zit erop, alles wat ook maar de schijn van Somalië over zich had is vastgezet en echt lekker werken was het ook niet tussen al die woedende menigtes. Over woedende menigtes gesproken, iedereen die er al zeker van was dat de ICE-Gestapo zou blijven tot de verkiezingen, ALS die verkiezingen überhaupt nog zouden plaatsvinden omdat dictator Trump een dezer dagen de democratie zal opdoeken, kan ook weer even in de koelkast.

Ha. Ha. Hahaha.

Vergeet Bram & Freek. Vergeet Erik van Muiswinkel. Vergeet Willem Vissers. Annemarie Jorritsma, de bekende idealist die altijd haar principes voor haar eigen belangen laat gaan, vindt dat Nederland het WK in de Verenigde Staten moet boycotten. Annemarie Jorritsma! Ja die ja! Van die illegale warmtepomp in Almere! Van het liegen over Functie Elders! Van het drama bij de Floriade (lol, schuld van de Rabobank)! De koningin van de Haagse baantescarroussel! Die gaat zich dus binnenkort samen met Teun van de Keuken vastlijmen op de middenstip van het FC Dordrecht stadion om de KNVB voor eens en voor altijd te diets te maken dat Nederland door een deelname aan het WK voetbal in de Verenigde Staten in 2026 aan de verkeerde kant van de geschiedenis gaat belanden. Dit wordt geweldig. Annemarie Jorritsma waarschuwt Virgil van Dijk voor de laatste keer. Ronald Koeman ter verantwoording geroepen door Annemarie Jorristma. Mark Flekken twijfelt over deelname na indringend persoonlijk gesprek met Annemarie Jorritsma. Jack van Gelder geschorst door Twitter na vrouwonvriendelijke opmerking over Annemarie Jorritsma. Johan Derksen ontketent nieuwe kaarsrel met Annemarie Jorritsma. Wat is dit voor wind, en waarom waait Annemarie Jorritsma mee. Annemarie Jorritsma!

FIFA Vredesprijs

Best geinig om te zien hoe Trump zijn tegenstanders allemaal precies de kant op krijgt die hij wil, en dat ze nog denken dat ze het zelf bedacht hebben ook. Nergens nog een gebroken geweertje te bekennen op de linker flank en Europa heeft nog nooit zoveel geld in wapentuig gestoken als nu. Zou de Triodosbank eindelijk een gewone bank zijn geworden, maar dan met lagere rente?Tegelijkertijd gaat Groenland eindelijk goed verdedigd worden en staan de VS er niet meer alleen voor daar in de kou. Ja, als je zoveel doet om de lieve vrede te bewaren, dan verdien je wel de enige echte vredesprijs: de FIFA Vredesprijs. 

Het gerucht gaat dat er maar liefst twee Nederlandse lakeien uit Trumps hofhouding op de nominatie staan voor volgend jaar: Rutte en Kaag. Kortom: spannende tijden!

Mark Brouwer, diende ook in VS

Is. Wel. Zo.

remarkable (re-MARK-able amirite)

Slecht nieuws gisteren voor iedereen die zich had verheugd op de Derde Wereldoorlog: die komt er volgens Trump niet, en in plaats daarvan ligt er plotseling wel een 'concept van een akkoord' over Groenland op tafel, waardoor Amerika de aangekondigde importtarieven gisteravond introk. Wat die deal precies behelst is vooralsnog onduidelijk, al zouden onder aanvoering van Mark Rutte Canada, Denemarken, Noorwegen, Zweden, Finland en IJsland hebben gezworen dat China en Rusland nooit voet aan de grond zullen krijgen op Groenland. Diezelfde Mark Rutte werd tegenover CNBC door Trump geprezen als "strong leader". De Groenland-deal zou "voor altijd" zijn, de veiligheid van Amerika aanzienlijk verbeteren en overeenkomen met wat Donnie al in zijn hoofd had - een niet per se te staven bewering. Hoe dan ook zou het ook gaan om grondstoffen, en de tijdens 's mans speech eerder besproken 'Golden dome'. Dit alles tot verbazing van Brussel, schrijft Politico - "Diplomats, officials across institutions — no one saw this coming. When I asked my trusted pool of insiders for reactions, I received an insane number of taco emojis." Afijn, het betekent dat het gesprek vandaag in Davos niet gaat over Europese manieren om Trump te bevechten, maar over hoe NAVO-landen elkaar kunnen helpen.